Kimyasal Savaş ve Koruma Önlemleri 22.03.2011

T.C.
İÇİŞLERİ BAKANLIĞI
SİVİL SAVUNMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
 
KİMYASAL SAVAŞ ve KORUNMA ÖNLEMLERİ

Birleşmiş Milletler Cenevre Sözleşmesi ile Biyolojik ve Kimyasal Silahların insanlar üzerinde kullanılması yasaklanmıştır!


KİMYASAL SAVAŞ
Tanımı
 Kimyasal özelliklerinden dolayı öldürücü, yaralayıcı, tahriş edici ve aynı zamanda yangın çıkartıcı, insanlara, bitki ve metallere etkisi olan katı, sıvı ve gaz halindeki maddelerle yapılan savaştır.
Önemi 
 Yapımlarının kolay ve ucuz olması, tesir alanlarının çok geniş olması, tesis ve malzemeyi tahrip etmeden öldürücü olması en önemli özellikleridir.
Genel Etkileri
 Solunum sistemi yoluyla alınan doz, maddenin havadaki miktarına ve kişinin kimyasal sahada kalma süresine bağlıdır. Sıvı kimyasal savaş maddeleri cilt tarafından emilmek suretiyle ciltte tahriş ve yaralara sebep olurlar. Düşük dozda kirlenen arazilerde fazla süre kalındığı taktirde gerek solunum gerekse cilt tarafından fazla miktarda emilme olacağından zayiatlara sebep olurlar. Bazı kimyasal savaş  maddeleri kalıcıdır. Bunların kalıcılığı fiziksel özelliklerine, hava şartlarına, arazinin, malzemenin ve teçhizatın tipine bağlıdır.
Kimyasal Saldırının Belirtileri
Uçaktan yayılan bir serpinti veya sis görülmesi.
Düşman tarafından gelen duman ve sis görülmesi.
Patlama sesi az duyulan topçu mermileri.
Etrafta şüpheli yağ damlaları veya su birikintileri görülmesi.
Çevreye değişik kokuların yayılması. (Sarımsak, Hardal kokusu v.b.)
Görmede bulanıklık hissi.
Ani baş ağrısı, öksürme, aksırma, burun akması veya kanamaların görülmesi.
Göğüste ağrı, nefes almada zorluk görülmesi.  
Deride kızarıklık veya kabarcıkların görülmesi.
Bulantı ve kusma görülmesi.

Saldırıdan Önce Hazırlık 
• Kimyasal savaş hakkındaki gerekli bilgileri öğrenin, çevrenizdekilere öğretin.
• Ev ve işyerinizin iç kısımlarında penceresi en az ve korumaya elverişli bir odasını sığınma yeri olarak hazırlayın.
• Hazırladığınız sığınma yerine dışardan içeriye gaz sızmasını önlemek için pencere kenarlarını ve kapı aralıklarını bant, yapışkan sünger ve macun ile kapatın.
• Kimyasal savaşın etkilerine karşı korunma sağlayan malzemeleri temin etmeye çalışın ve kullanmayı öğrenin.
• Kendi kendinize yardım ve ilk yardım esaslarını öğrenin.
• Besinlerinizi gaz geçirmeyen cam ambalaj veya kutularda koruyun.

SALDIRI SIRASINDA ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER
 
Evinizde veya İşyerinizde İseniz
• Önceden hazırlamış olduğunuz sığınma odasına girin. Kapatılmış pencere ve kapı aralıklarına, ek önlem olarak sulandırılmış çamaşır suyuna batırılmış bez, battaniye vb. malzeme ile örtün.
• Tehlike geçinceye kadar bekleyin.
• Eğer gözlerinizde yanma varsa, bu gaz sızıntısının belirtisidir.
• Gözlerinizi bol su ile yıkayın.
• Sızıntı olduğunu tahmin ettiğiniz bölgeyi önce sulandırılmış çamaşır suyu ile daha sonra sabunlu su ile yıkayın.
• Radyoyu dinleyin ve açıklamalara uyun.
Dışarıda İseniz
Sığınma yerlerine girmeden önce ;
• Üzerinize gaz bulaşmış olabilir.
• Derhal elbiselerinizi çıkarın.
• Cildinizi bol su ile yıkayın.
• Yukardaki tedbirleri alın.
Taşıt Araçlarında İseniz
 
Gaz Maskaesi Takma Aşaması 1
 
Gaz Maskaesi Takma Aşaması 2
 
Gaz Maskaesi Takma Aşaması 3
• Pencere, kalorifer ve havalandırma sistemlerini kesinlikle kapalı tutarak en seri şekilde sığınma yerine girin.


KORUNMA VE İLK YARDIM

Toplu Korunma

 Tehlike anında yakınınızdaki güvenli, kapalı bir yere girin. Paniğe ve heyecana kapılmayın. Yapılacak uyarılara göre hareket edin.


Ferdi Korunma
• Mümkünse gaz maskesi takın.
• Sis ve duman içine girmeyin.
• Üzerinize gaz bulaşmışsa çıkarıp atın ve hemen temiz bir elbise giyin.
• Elbise dışında kalan çıplak deriye koruyucu merhem sürün ya da pudra dökün.
• Daha önce korumaya almadığınız yiyecekleri yemeyin.
• Açık su kaynaklarındaki suları içmeyin.
• Alkol ve sigarayı kullanmayın.

İlk Yardım
• Gazdan gözünüz etkilenmişse bol sabunlu su ile yıkayın.
• Yüzünüzü, kulağınızı ve boynunuzu sabunlu su ile temizleyin.
• Mümkün olduğunca hareketten kaçınarak lüzumsuz enerji sarfetmeyin.
• Gazdan etkilenen kişiyi yürütmeyin ve konuşturmayın.
• Gazdan etkilenen kişiyi rahat ve sıcak tutun, elbiselerinin düğmelerini açın.
• Etkilenen kişiye alkollü içki ve sigara kullandırmayın.
• Etkilenen kişiye şekerli su, çay ve kahve içirin.
• Mümkünse oksijen verin.
• Solunumda duraklama gördüğünüzde suni solunum yaptırın.
• İlk fırsatta en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.

 

İkaz ve Alarm İşaretlerine Uyun

Sarı İkaz    : Üç dakika sürekli düz siren sesi
Anlamı    : Saldırı ihtimali var.
Kırmızı İkaz  : Üç dakika yükselip alçalan dalgalı siren sesi
 Anlamı   : Saldırı tehlikesi var.
 Radyoaktif Serpinti İkazı: Kesik kesik siren sesi
 Anlamı   : Radyoaktif serpinti var.
 Beyaz İkaz   : Yayın araçları ile verilir.
 Anlamı   : Tehlike geçti.
 


KİMYASAL SAVAŞ MADDELERİ
Yakıcı  Gazlar
 

Boğucu Gazlar
Sinir  Gazları
Kan Zehirleyici Gazlar
Kusturucu Gazlar
Göz Yaşartıcı Gazlar
Uyuşturucu Gazlar
Muhtelif Gazlar


YAKICI GAZLAR
FİZYOLOJİK ETKİLERİ
Gözlerde sulanma ve yanma,
Gözlerde ışığa  karşı duyarlılık,
Göz kapaklarının şişmesi,
Öksürük ve boğulma hali,
Gözlerde, boğaz ve nefes borularında iltihaplanma,

YAPILACAK İLK YARDIM
Göz kapaklarınızı açık tutarak bol su ile uzun süre yıkayın.
Teninize bulaşan sıvıyı yara temizler gibi sürtmeden silin.
 Koruyucu merhem sürün.
 

 Bol su ile yıkayın.
 Elbisenizi temizleyin ya da çıkarıp atın.

BOĞUCU GAZLAR
FİZYOLOJİK ETKİLERİ
Göğüste darlık ve solunum güçlüğü,
Öksürük, gözlerde yaşarma,
Yorgunluk, dudaklarda morarma,
Burun ve boğazda tahriş ve akıntı,
Bulantı ve kusma.

YAPILACAK İLK YARDIM
Varsa  maske takın.
Hastayı rahat, sıcak tutun.
Elbiselerini  gevşetin.
Alkolsüz içecek verin. (Çay,kahve gibi)
Solunum durmuşsa suni teneffüs tatbik edin.


 
KAN ZEHİRLEYİCİ GAZLAR
FİZYOLOJİK ETKİLERİ
Burun ve boğazda tahribat,
Titreme ve öksürük,
Göğüs darlığı ve boğulma hali,
Solunum hızlanması,
Güç ve ağır solunum,
Gözde tahriş ve yaşarma,
Baş ağrısı, baş dönmesi, sersemleme,
Bulantı ve kusma.

YAPILACAK İLK YARDIM
Varsa maske takın.
Temiz havaya çıkın.
Maske içine 3¬–4 dakika ara ile 2 şer ampulden en çok 8 ampul  Amilnitrik ampulu (veya benzeri) kırarak koyun.
Üzerine sıvı gaz sürülmüşse elbiselerini çıkarın ve havalandırın.
Hastayı sakin tutun, yürütmeyin, hastaneye ulaştırın.

SİNİR GAZLARI
FİZYOLOJİK ETKİLERİ
Sebepsiz  ağız ve burun akıntısı,
Göğüs tıkanıklığı, solunum güçlüğü,
Görme bulanıklığı, gözbebeklerinin küçülmesi,
Kaslarda seğirme,
Bulantı ve kusma,
Aşırı terleme, idrar tutamama,
Baş ağrısı, denge bozukluğu,
Şaşkınlık, miskinlik,
Sebepsiz sıçrama, çırpınma,
Koma ve ölüm.

YAPILACAK İLK YARDIM

Varsa maske takın.
Süratli hareket edin veya ettirin.
Tenine bulaşan sıvıyı sürtmeden silin.
Bol su ile uzun süre yıkayın.
Kirli elbiselerini temizleyin veya çıkarıp atın.
Atropin iğnesini sağlık personeline yaptırın.

KUSTURUCU GAZLAR
FİZYOLOJİK ETKİLERİ
Burun ve boğazda tahribat,
Öksürme ve aksırma, salya akması,
 

Baş ağrısı,
Boğaz ve nefes borusunda şiddetli acı,
Bulantı ve kusma.

YAPILACAK İLK YARDIM
Varsa maske takın.
Ağzından salya gelse de maskenizi çıkarmayın.
Kusma zorunluluğu varsa maskenin alt kenarını açıp kusun, tekrar taktığınızda içerideki gazı şiddetle üfleyerek çıkarın.
Bir süre sonra kendiliğinden iyileşme görülür.

GÖZ YAŞARTICI GAZLAR
FİZYOLOJİK ETKİLERİ
Gözlerden  bol yaş gelmesi,
Gözleri ovuşturma isteği,
Cilt ve burun içerisinde batma,
Sıcak su kullanıldığında ciltte yanma,
Şiddetli baş ağrısı,
Bulantı ve kusma isteği.

YAPILACAK  İLK YARDIM
Varsa  maske takın.
Gaz bulutu geçtikten sonra maskenizi çıkarın.
Yüzünüzü rüzgara çevirin, elbiselerinizi gevşetin.
Gözlerinizi ovuşturmayın, yara temizler gibi silin.
Gözlerinizi bol su ile iyice yıkayın.
Cilde bulaşmış sıvı gazı sabun ve su ile iyice yıkayın.


UYUŞTURUCU GAZLAR
FİZYOLOJİK ETKİLERİ
İlk dört saat içinde:
Görmede bulanıklık, göz bebeklerinin büyümesi,
Şaşkınlık, uyuşukluk, sersemleme,
Baş dönmesi, işitmede güçlük,
Ağız, dudak ve ciltte kuruma,
Tansiyonun yükselmesi, kalp atışlarının hızlanması,
4–96 saat içinde:
Hareketsizlik, çevreye intibaksızlık,
Gelişi güzel davranışlar, gayesiz dolaşma.

YAPILACAK İLK YARDIM
Gözleri sadece temiz su ile yıkayın.
Vücuda bulaşmışsa sabun ve su ile yıkayıp iyice durulayın.
Elbiseleri ve kirli sahayı bol deterjanlı su ile yıkayın ve tazyikli su ile durulayın.
Malzemelerin temizlenmesinde hipoklorid ve alkol kostik eriyikleri kullanılır.

MUHTELİF GAZLAR
1. Klor ve taklit yakıcı gaz:
 Eğitim amacı ile kullanılırlar.
2. Herbesit’ler: Sıvı haldedirler.
a) Turuncu herbesitler; bitkilere aşırı etkili olup, insan ve hayvanlara etkisi azdır.
b) Beyaz herbesitler; toprakta uzun süre kalabilirler, kök yoluyla bitkiye girerler, geniş yapraklı otla–etkin olup; insan ve hayvanlara etkisizdir.


BU BİLGİLER HAYATINIZ İÇİN
ÖNEMLİDİR, SAKLAYINIZ.

Kimyasal Savaş ve Koruma Önlemleri